Về hưu nhưng chiếc áo blouse chưa ngưng nghỉ

BS.CKI. Võ Thị Thanh Thu tình nguyện trở lại với ống nghe, chiếc áo blouse và những buổi khám bệnh cho dân. Ảnh: Thanh Giang

Có một khoảng thời gian, BS.CKI. Võ Thị Thanh Thu (sinh năm 1969) phải học cách quen với cuộc sống không còn những ca phẫu thuật sản khoa – niềm đam mê lớn nhất của bà khi ấy. Quyết định buông dao mổ khiến bà không ít lần chạnh lòng, nhưng đổi lại, hai người con trai có thêm sự chăm sóc trọn vẹn của mẹ trong những năm tháng trưởng thành.

Gần hai thập kỷ sau, khi các con đã khôn lớn, vị bác sĩ ấy lại đứng trước một cuộc chia tay khác: Nghỉ hưu sau hơn 30 năm gắn bó với ngành y. Nhưng lần này, bà cũng chỉ rời xa bệnh nhân được vỏn vẹn vài ngày.

Những giọt nước mắt sau quyết định rời phòng mổ

Sinh ra tại An Giang, hành trình đến với y khoa của BS.CKI. Võ Thị Thanh Thu không hoàn toàn bằng phẳng. Tốt nghiệp Trường Đại học Y khoa Cần Thơ, bà về công tác tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh An Giang, rồi chuyển sang Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh.

Năm 2004, bà theo chồng – người bạn học từ thời thơ ấu – về TP. Hồ Chí Minh và gắn bó với khoa Sản của một bệnh viện tại huyện Hóc Môn. Đó là thời gian bà được sống trọn vẹn với đam mê mổ xẻ, cấp cứu. Tuy nhiên, cả hai vợ chồng đều là bác sĩ, những ca trực thâu đêm và những ca mổ đột xuất khiến tổ ấm nhỏ không ít lần rơi vào cảnh thiếu người chăm sóc con cái.

Chồng bà, bác sĩ Tuấn, khi ấy đảm nhận vị trí Trưởng khoa Cấp cứu. Hai con trai còn quá nhỏ, cháu lớn mới học lớp 4, cháu nhỏ vừa vào lớp 1, trong khi ông bà nội ngoại đều ở xa. Cuối cùng, hai vợ chồng đành đưa ra một lựa chọn cay đắng: Một người tiếp tục bám trụ với những ca trực sinh tử, người còn lại phải lùi về phía sau làm hậu phương.

Và người nhận phần lùi lại ấy là bác sĩ Võ Thị Thanh Thu. Khoảng năm 2008, bà quyết định rời khỏi công việc phẫu thuật sản khoa, chuyển sang lĩnh vực y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình. Nhắc lại bước ngoặt năm đó, giọng bà vẫn lắng lại đầy ngậm ngùi.

Có những lần tham gia các lớp học tập chuyên môn, nhìn bạn bè, đồng nghiệp tự tin báo cáo về các ca phẫu thuật phức tạp hay những kỹ thuật lâm sàng mới, bà không khỏi tủi thân. Bà nghẹn ngào nhớ lại, đã có những đêm nước mắt rơi vì tiếc nuối công việc mình từng dốc hết tâm huyết.

Trong khi nhiều đồng nghiệp tiếp tục tiến xa trên con đường phẫu thuật chuyên sâu, bà lặng lẽ dành phần lớn thời gian cho việc khám phụ khoa, tư vấn và truyền thông sức khỏe. Nhưng cuộc đời đôi khi lại mở ra những cánh cửa mới từ chính điều ta buộc phải từ bỏ.

Không còn thường xuyên đứng dưới ánh đèn phòng mổ, bác sĩ Thanh Thu tìm thấy niềm vui mới khi đến các trường học, khu dân cư hay những xã vùng xa để trò chuyện với phụ nữ, thanh thiếu niên về sức khỏe sinh sản.

Bà tích cực tham gia các chiến dịch dân số, khám phụ khoa, tư vấn và thực hiện các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản cho hàng nghìn phụ nữ. Từ Nhị Bình, Đông Thạnh đến những địa bàn còn nhiều khó khăn của Hóc Môn, dấu chân của nữ bác sĩ ấy dần trở nên quen thuộc.

Có những buổi truyền thông thù lao nhận được chỉ vỏn vẹn vài trăm nghìn đồng, nhưng bà vẫn vui vẻ nhận lời. Bởi điều giữ chân bà không phải là khoản tiền thù lao sau mỗi buổi nói chuyện, mà là cảm giác mình vừa giúp thêm một người dân hiểu đúng về sức khỏe, thêm một người phụ nữ biết cách tự yêu thương và chăm sóc bản thân.

Những cuộc gặp khiến đời người thầy thuốc thêm ý nghĩa

Sau hơn 30 năm làm nghề, bác sĩ Võ Thị Thanh Thu giữ lại cho riêng mình một niềm hạnh phúc đặc biệt: Được những người bệnh cũ nhận ra giữa dòng đời hối hả.

BS.CKI. Võ Thị Thanh Thu xúc động khi nhiều bệnh nhân cũ còn nhớ đến mình. Ảnh: Thanh Giang

Có lần đi mua bánh mì, bà bất ngờ được một phụ nữ xun xoe chào hỏi và nhắc lại rằng cả hai đứa con của chị đều do một tay bà khám thai, đỡ sinh. Lần khác, trong một chương trình khám sức khỏe toàn dân, một cụ bà gần 70 tuổi xúc động nắm chặt lấy tay bà, nhắc lại chuyện từng được bà tháo dụng cụ tránh thai an toàn từ hàng chục năm trước.

Những cuộc gặp gỡ bất ngờ ấy luôn khiến nữ bác sĩ xúc động. Bởi trong ký ức của người bệnh, những việc làm tưởng chừng rất nhỏ bé năm xưa lại được họ trân trọng, nâng niu suốt cả cuộc đời.

Nhưng câu chuyện khiến bà khắc sâu nhất là cuộc gặp lại một phụ nữ từng được bà tư vấn trong thời gian mang thai. Cách đây khoảng hai tháng, người phụ nữ ấy vô tình gặp lại bác sĩ Thanh Thu. Vừa nhận ra người quen cũ, chị đã lao đến ôm chồm lấy bà rồi bật khóc nức nở.

Nhiều năm về trước, khi đứng trước quyết định dằn dặt có nên tiếp tục thai kỳ hay không, chị đã được bác sĩ Thanh Thu kiên trì tư vấn, động viên và đồng hành. Đứa trẻ tưởng chừng không có cơ hội chào đời ngày ấy, giờ đây đã là một học sinh lớp 12 ngoan ngoãn, hiếu thảo.

Người mẹ nghẹn ngào ôm lấy nữ bác sĩ, bày tỏ lòng biết ơn vô hạn vì sự thấu hiểu năm xưa. Với bác sĩ Thanh Thu, khoảnh khắc ấy chính là phần thưởng tinh thần vô giá mà không danh hiệu nào có thể so sánh được.

Bà cũng nhớ mãi những phụ nữ mắc bệnh hiểm nghèo nhưng gia cảnh quá nghèo khó, không có điều kiện lên tuyến trên điều trị. Có người được bà giải thích cặn kẽ từng chi tiết về bệnh tình, tận tình hướng dẫn thủ tục chuyển tuyến, chỉ từng con đường đến cơ sở y tế phù hợp để tránh phát sinh những chi phí không cần thiết.

Ngay cả khi bệnh nhân đã chuyển đi, bà vẫn sẵn lòng giữ liên lạc qua điện thoại để hướng dẫn thêm. Trải qua bao thăng trầm, bà nhận ra một điều: Không phải lúc nào cống hiến của người thầy thuốc cũng phải đo đếm bằng số ca phẫu thuật phức tạp hay những kỹ thuật chuyên sâu.

Đôi khi, sự cống hiến ấy đơn giản chỉ là một lời giải thích đủ rõ để người bệnh bớt hoang mang, một lời động viên đúng lúc, hay sự kiên nhẫn đồng hành cùng những mảnh đời bất hạnh.

Nghỉ hưu, nhưng chiếc áo blouse chưa thể cất đi

Ngày 1/7/2026, BS.CKI. Sản phụ khoa và Da liễu Võ Thị Thanh Thu chính thức nhận quyết định nghỉ hưu, rời Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn sau hơn ba thập kỷ tận tụy. Trước đó, bà đã tâm lý sẵn sàng cho một cuộc sống an hưởng tuổi già. Nhưng chỉ sau vài ngày không được cầm ống nghe, cảm giác trống trải, bứt rứt bắt đầu xuất hiện.

Bà nhớ những câu hỏi thăm quen thuộc dành cho bệnh nhân, nhớ cảm giác được lắng nghe họ trải lòng, được tư vấn và giúp đỡ người nghèo. Đáng nói, thời điểm này, chương trình khám sức khỏe toàn dân tại TP. Hồ Chí Minh đang triển khai rầm rộ với khối lượng công việc khổng lồ. Chồng bà, hiện phụ trách Trạm Y tế xã Bà Điểm, cùng các đồng nghiệp phải làm việc tăng ca liên tục, có những ngày đến tận tối mộn.

Nhìn thấy sự vất vả của đồng nghiệp và ông xã, bà chủ động ngỏ ý xin trở lại hỗ trợ, thậm chí sẵn sàng làm tình nguyện viên không nhận thù lao. Tuy nhiên, việc ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị do chồng quản lý lại gặp vướng mắc về quy định pháp lý liên quan đến người thân của người đứng đầu.

Thật may mắn, một đồng nghiệp tại Bệnh viện đa khoa khu vực Hóc Môn đã chủ động liên hệ, mời bà tham gia vào lực lượng khám sức khỏe toàn dân. Bà mừng rỡ nhận lời ngay lập tức.

Từ hôm đó, nữ bác sĩ vừa nghỉ hưu lại hăng hái theo các đoàn khám đi đến khắp các địa bàn được phân công. Không riêng Bà Điểm, bà sẵn sàng có mặt tại bất kỳ trạm y tế nào đang thiếu nhân lực.

Tại Tọa đàm “Phát triển Kinh tế bạc – Kiến tạo trụ cột an sinh bền vững”, do Tạp chí Kinh tế - Tài chính tổ chức, ông Lê Chu Giang, Phó Chủ tịch Hội người cao tuổi TP. Hồ Chí Minh đánh giá cao đóng góp của người cao tuổi sau khi nghỉ hưu. Ảnh: BTC

Trong những buổi khám, bên cạnh công việc chuyên môn, bà vẫn giữ thói quen ân cần giải thích cho bà con về ý nghĩa của việc khám sức khỏe định kỳ, cách phát hiện sớm và chủ động phòng ngừa bệnh tật. Cái “duyên” truyền thông sức khỏe dường như đã ngấm vào máu thịt, khiến bà đến tuổi nghỉ hưu vẫn không chịu “nghỉ”.

Có hai con trai đều tiếp bước cha mẹ theo ngành y, bác sĩ Thanh Thu luôn dặn dò các con rằng: Chuyên môn có thể học hỏi cả đời, nhưng y đức thì phải rèn luyện mỗi ngày. Một lời nói thiếu tế nhị hay một thái độ ứng xử chưa đúng mực cũng có thể làm tổn thương người bệnh. Bà muốn các con hiểu sâu sắc rằng, làm bác sĩ không chỉ là thực hiện các kỹ thuật y khoa, mà trước hết phải biết tôn trọng và yêu thương con người.

Sau bao năm hy sinh lặng lẽ cho gia đình, bác sĩ Thanh Thu giờ đây đã có thể thảnh thơi hơn khi các con trưởng thành. Và bà lại tiếp tục dành những buổi sáng, những ngày làm việc của mình cho bệnh nhân, cho những chuyến khám sức khỏe cộng đồng.