Viện Kiểm sát khởi kiện gần 20 doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội ở TP. Hồ Chí Minh

Tòa án nhân dân Khu vực 9 xét xử 3 doanh nghiệp nợ hơn 10,7 tỷ đồng BHXH. Ảnh: VKS

Phối hợp khởi kiện hàng loạt doanh nghiệp nợ BHXH

Tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, nợ BHXH, BHYT kéo dài không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động mà còn tác động đến việc thực hiện chính sách an sinh xã hội. Tại TP. Hồ Chí Minh, việc phối hợp giữa cơ quan BHXH, Viện KSND và các tổ chức liên quan đang được đẩy mạnh, trong đó khởi kiện dân sự công ích là một biện pháp nhằm yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định.

Ông Võ Hoàng Minh, Giám đốc BHXH cơ sở An Lạc, cho biết đơn vị vừa phối hợp với Viện KSND Khu vực 9, TP. Hồ Chí Minh chuyển hồ sơ, tài liệu để thực hiện thủ tục khởi kiện 9 doanh nghiệp nợ BHXH trên địa bàn. Tổng số tiền nợ của các doanh nghiệp này hơn 15,3 tỷ đồng.

Theo thông tin từ BHXH cơ sở An Lạc, danh sách 9 doanh nghiệp gồm Công ty TNHH Thương mại Sản xuất Khẩu trang Tân Trí Đức nợ hơn 583,7 triệu đồng; Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xây dựng Hiệp Hiển Vinh nợ hơn 677,7 triệu đồng; Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại Đông Hải nợ hơn 764,8 triệu đồng; Công ty TNHH VNEMEX nợ hơn 797,5 triệu đồng; Công ty TNHH MTV Thiên Sơn VN nợ hơn 936 triệu đồng.

Các trường hợp còn lại gồm Công ty TNHH Dây Khóa Kéo Tiên Phong nợ hơn 1,52 tỷ đồng; Công ty TNHH Ta Shuan nợ hơn 3,04 tỷ đồng; Công ty TNHH Thang Máy Việt Trí nợ hơn 631,3 triệu đồng và Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Tân Úc Việt nợ hơn 6,42 tỷ đồng.

Theo ông Võ Hoàng Minh, cả 9 vụ việc đã được Tòa án nhân dân Khu vực 9 thụ lý sau khi Viện KSND Khu vực 9 nộp đơn khởi kiện. Trong đó, 2 trường hợp là Công ty TNHH Thang Máy Việt Trí và Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Tân Úc Việt đã được Tòa án xét xử.

Theo BHXH cơ sở An Lạc, trước khi chuyển sang giai đoạn tố tụng, các vụ việc đã trải qua quá trình kiểm tra, xác minh và yêu cầu khắc phục vi phạm. Từ tháng 8/2026, trên cơ sở hồ sơ do cơ quan BHXH cung cấp và kết quả xác minh, Viện KSND Khu vực 9 lần lượt ban hành các quyết định yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt hành vi vi phạm, đồng thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn, khắc phục hậu quả theo quy định.

Phiên tòa có sự tham dự của đại diện Viện KSND, BHXH cơ sở và Liên đoàn Lao động. Ảnh: LĐLĐ

Ngày 24/9/2026, Viện KSND Khu vực 9 tiếp tục ban hành kiến nghị, đề nghị Liên đoàn Lao động TP. Hồ Chí Minh và cơ quan BHXH có thẩm quyền xem xét thực hiện quyền khởi kiện đối với các doanh nghiệp. Sau đó, cơ quan BHXH và Liên đoàn Lao động thành phố có văn bản đề nghị Viện kiểm sát trực tiếp khởi kiện vụ án dân sự công ích.

Tại địa bàn BHXH cơ sở Tân Phú, đã có 5 doanh nghiệp được Viện kiểm sát khởi kiện. Trong số này, Công ty cổ phần Dược phẩm Tr.M nợ hơn 2,58 tỷ đồng, đã đóng BHXH đến hết tháng 12/2022 rồi chậm thực hiện nghĩa vụ trong 42 tháng. Công ty TNHH Tư vấn Kiến trúc và Xây dựng Tr.D nợ hơn 2,28 tỷ đồng; Công ty cổ phần Tin học Đ.P nợ hơn 1,57 tỷ đồng.

Những trường hợp khác gồm Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ TST G.N nợ hơn 889 triệu đồng; Công ty TNHH Đ.B.V nợ hơn 657 triệu đồng.

Trước khi đưa vụ việc ra Tòa án, Viện kiểm sát đều đã thực hiện các bước cảnh báo để doanh nghiệp tự nguyện khắc phục. Đơn cử, quá trình xử lý hồ sơ Công ty TNHH Đ.B.V: Ngày 24/9, Viện KSND Khu vực 9 ban hành kiến nghị khởi kiện số 15/KN-VKS-KV9. Tiếp đó, BHXH cơ sở Tân Phú có Văn bản số 3168/BHXH ngày 6/10; ngày 12/10, Liên đoàn Lao động TP. Hồ Chí Minh ban hành Văn bản số 1727/LĐLĐ, cùng đề nghị Viện kiểm sát trực tiếp khởi kiện. Đến ngày 13/10/2026, Viện KSND Khu vực 9 ban hành quyết định khởi kiện số 04/KN-VKS-KV9, yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ hơn 657 triệu đồng cùng các khoản phát sinh theo quy định.

Việc Viện KSND Khu vực 9 ban hành liên tiếp 12 quyết định khởi kiện, cho thấy việc triển khai cơ chế khởi kiện dân sự công ích đang được mở rộng đối với các trường hợp có cùng tính chất vi phạm.

Căn cứ Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện KSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Với các vụ việc nợ BHXH, mục tiêu đặt ra là yêu cầu người sử dụng lao động thực hiện nghĩa vụ BHXH, BHYT, qua đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Xét xử 3 doanh nghiệp, Tòa tuyên buộc thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH cho người lao động

Trước đó, Tòa án nhân dân Khu vực 9, TP. Hồ Chí Minh đã xét xử sơ thẩm 3 vụ án dân sự công ích do Viện KSND Khu vực 9 khởi kiện, liên quan đến tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT bắt buộc với tổng số tiền hơn 10,7 tỷ đồng. Các vụ án liên quan trực tiếp đến quyền lợi của 39 người lao động.

Bà Nguyễn Thị Thanh Loan, Phó Viện trưởng, Viện KSND Khu vực 9 thực hiện quyền khởi kiện tại Tòa án. Ảnh: QD

Theo hồ sơ, doanh nghiệp thứ nhất là Công ty cổ phần Tập đoàn T., có địa chỉ tại phường Phú Thọ Hòa, với 8 người lao động. Doanh nghiệp đã đóng BHXH đến tháng 8/2020, sau đó phát sinh tình trạng chậm đóng kéo dài 72 tháng. Tính đến ngày 31/8/2026, tổng số tiền BHXH, BHYT còn chậm đóng là hơn 3,7 tỷ đồng.

Doanh nghiệp thứ hai là Công ty cổ phần Thương mại T., tại phường Tân Tạo, có 9 người lao động và ngừng đóng BHXH từ tháng 7/2021. Thời gian chậm đóng lên đến 62 tháng, với tổng số tiền các khoản BHXH, BHYT còn nợ hơn 6,4 tỷ đồng.

Doanh nghiệp thứ ba là Công ty TNHH V., tại phường Bình Trị Đông, có 22 người lao động. Công ty ngừng đóng BHXH từ tháng 3/2024, với thời gian chậm đóng 30 tháng. Tổng số tiền nợ BHXH, BHYT còn chậm đóng hơn 631 triệu đồng.

Mặc dù đã được cơ quan có thẩm quyền nhắc nhở, đôn đốc, kiểm tra và yêu cầu thực hiện nghĩa vụ, các doanh nghiệp vẫn chưa khắc phục đầy đủ. Trước thực trạng này, từ thông tin của cơ quan BHXH, Viện KSND Khu vực 9 tiến hành xác minh, thu thập tài liệu, đánh giá việc thực hiện nghĩa vụ của từng doanh nghiệp và khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động cũng như lợi ích công.

Tại phiên tòa, bà Nguyễn Thị Thanh Loan, Phó Viện trưởng, Viện KSND Khu vực 9 thực hiện quyền khởi kiện tại phiên tòa đã trình bày rõ yêu cầu khởi kiện, đưa ra các tài liệu, chứng cứ về quá trình đóng và chậm đóng BHXH, BHYT. Đồng thời, phân tích căn cứ pháp lý, quá trình phát sinh nghĩa vụ cũng như xác định cụ thể số tiền BHXH, BHYT mà các doanh nghiệp còn phải thực hiện.

Trên cơ sở hồ sơ, chứng cứ và ý kiến của những người tham gia tố tụng, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Viện KSND Khu vực 9, buộc cả 3 doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán số tiền BHXH, BHYT còn chậm đóng.

Ngoài khoản tiền còn nợ, các doanh nghiệp phải chịu khoản tiền tương ứng 0,03%/ngày tính trên số tiền BHXH, BHTN chậm đóng và số ngày chậm đóng, nộp vào các quỹ BHXH, BHYT theo quy định, kể từ ngày 30/9/2026 cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ.

BHXH cơ sở An Lạc và Viện KSND Khu vực 9 tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật đến doanh nghiệp. Ảnh: BH

Trước đó, BHXH cơ sở Hòa Hưng cũng đã phối hợp Viện KSND Khu vực 4 khởi kiện đối với 2 doanh nghiệp, đã được Tòa án xét xử thắng kiện và đang trong quá trình thi hành án. Như vậy, trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh hiện đã có gần 20 doanh nghiệp bị Viện KSND các Khu vực tiến hành khởi kiện, yêu cầu thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT cho người lao động.

Giám đốc BHXH cơ sở An Lạc Võ Hoàng Minh cho biết, hiện công tác phối hợp giữa BHXH cơ sở An Lạc và Viện KSND khu vực 9, TP Hồ Chí Minh đang mang lại những kết quả rất tích cực. Hai đơn vị đã phối hợp gửi thông báo, làm việc với 609 đơn vị, doanh nghiệp nợ BHXH với tổng số tiền chậm đóng là 128 tỷ đồng đồng.

Tính đến ngày 23/10, số lượt doanh nghiệp đã khắc phục thêm từ ngày 8/10/2026 đến ngày 23/10/2026 là 48 lượt, với tổng số tiền khắc phục là 3,8 tỷ đồng. Lũy kế số lượt doanh nghiệp đã khắc phục là 456 lượt doanh nghiệp, với tổng số tiền đã khắc phục 33,6 tỷ đồng.