 |
| BHXH tỉnh Quảng Ngãi và Công an tỉnh ký kết Quy chế phối hợp. Ảnh: BH |
Phối hợp chặt chẽ, hành động đồng bộ
Chiều 22/10, BHXH tỉnh Quảng Ngãi và Công an tỉnh ký kết Quy chế phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Quy chế chuyển trọng tâm từ kế hoạch phối hợp từng giai đoạn sang cơ chế phối hợp thường xuyên, tạo điều kiện để hai ngành chủ động trao đổi thông tin, kịp thời phát hiện và xử lý các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Thực tiễn triển khai cho thấy, sự phối hợp giữa hai ngành đã mang lại kết quả cụ thể. Giai đoạn 2022-2024, hai ngành trực tiếp làm việc với 115 đơn vị chậm đóng kéo dài, đôn đốc thu hồi hơn 13,9 tỷ đồng. Những tháng cuối năm 2025, hai ngành tiếp tục làm việc với 12 đơn vị có số tiền chậm đóng lớn, thu hồi hơn 850 triệu đồng.
Công tác kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa hai ngành đạt kết quả tích cực. Đến ngày 30/9/2026, tỷ lệ xác thực thông tin người tham gia BHXH, BHYT với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đạt 99,96%. Việc tra cứu bằng CCCD được triển khai tại 335/335 cơ sở khám chữa bệnh, với hơn 5,4 triệu lượt tra cứu thành công, góp phần đơn giản hóa thủ tục, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi cho người dân khám chữa bệnh BHYT.
Dù vậy, tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH vẫn diễn biến phức tạp. Đến cuối tháng 9/2026, toàn tỉnh còn 2.235 đơn vị chậm đóng từ 3 tháng trở lên, với tổng số tiền 165 tỷ đồng. Trong đó, 437 đơn vị chậm đóng từ 6 tháng trở lên, với số tiền 61,74 tỷ đồng; 450 đơn vị thuộc nhóm khó thu do giải thể, phá sản, mất tích, bỏ trốn hoặc ngừng hoạt động, với số tiền 80,36 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Quang Hưng, Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ngãi, nhấn mạnh tại buổi lễ: “Việc ký kết Quy chế phối hợp hôm nay thể hiện quyết tâm hành động của hai ngành, tạo cơ sở để nâng cao hiệu quả phối hợp trong thực thi pháp luật. Sự đồng hành của lực lượng Công an sẽ giúp BHXH tỉnh tăng cường khả năng phát hiện, xử lý vi phạm, đôn đốc thu hồi nợ BHXH, qua đó bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động”.
 |
| Đại diện đơn vị thuộc Công an tỉnh Quảng Ngãi trao đổi tại hội nghị. Ảnh: BH |
Trước đó, ngày 15/10/2026, BHXH tỉnh và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi cũng ký Quy chế phối hợp triển khai thí điểm khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công, góp phần bảo vệ quyền lợi người lao động khi quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.
Nhận diện vi phạm, củng cố hồ sơ
Để xử lý đúng bản chất vụ việc, việc xác minh tình trạng hoạt động, khả năng khắc phục và trách nhiệm của từng đơn vị là khâu quan trọng. Kết quả rà soát giúp phân biệt những trường hợp thực sự gặp khó khăn với các đơn vị có điều kiện thực hiện nghĩa vụ nhưng cố tình chây ỳ. Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm và quy định pháp luật.
Tại hội nghị ký kết, các ý kiến chuyên môn của hai ngành đều nhấn mạnh yêu cầu phối hợp ngay từ khi phát sinh dấu hiệu bất thường, không chờ vi phạm kéo dài mới trao đổi thông tin. Việc phát hiện sớm, xác minh kịp thời tình trạng hoạt động và năng lực tài chính của doanh nghiệp sẽ giúp ngăn chặn nguy cơ nợ đóng gia tăng, đồng thời tạo điều kiện để đơn vị khắc phục nghĩa vụ khi còn khả năng.
Đối với các trường hợp có dấu hiệu trốn đóng, gian lận hoặc không chấp hành yêu cầu khắc phục, hai ngành thực hiện nguyên tắc “phát hiện đúng, xác định đúng và chuyển đúng”. Căn cứ Công văn số 5659/BCA-CSKT của Bộ Công an và các quy định pháp luật liên quan, hai ngành phối hợp rà soát dữ liệu, xác minh tình trạng hoạt động, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, thu thập tài liệu, chứng cứ để kiến nghị khởi tố khi đủ căn cứ.
Đại tá Nguyễn Thành Long, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Ngãi, nhấn mạnh: “Hai ngành phải chủ động trao đổi thông tin, nắm tình hình từ sớm, từ cơ sở, kịp thời phát hiện dấu hiệu chậm đóng để ngăn ngừa vi phạm. Đồng thời, nghiên cứu thành lập tổ công tác liên ngành rà soát, phân loại nợ, phân biệt rõ đơn vị thực sự khó khăn với những đơn vị có điều kiện nhưng cố tình chây ỳ, trốn đóng. Những vụ việc có dấu hiệu tội phạm phải được củng cố hồ sơ, xử lý theo quy định pháp luật”.
Sự phối hợp từ khâu phát hiện, xác minh đến chuyển hồ sơ giúp bảo đảm việc xử lý đúng căn cứ, đúng thẩm quyền, nhất là đối với hành vi có dấu hiệu tội phạm.
Ngăn chặn trốn đóng, bảo vệ quyền lợi
Cùng với xử lý các vụ việc cụ thể, hai ngành thống nhất duy trì cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên, bảo đảm kết nối từ cấp tỉnh đến cơ sở. Hằng tháng, BHXH tỉnh rà soát, phân loại các đơn vị chậm đóng, có dấu hiệu trốn đóng BHXH và cung cấp thông tin cho cơ quan Công an phục vụ công tác nắm tình hình, xác minh, xử lý theo thẩm quyền.
 |
| Lãnh đạo hai đơn vị thống nhất duy trì cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên, bảo đảm kết nối từ cấp tỉnh đến cơ sở. Ảnh: BH |
Việc phát hiện, ngăn ngừa vi phạm cũng cần được triển khai từ cơ sở. Công an xã và BHXH cơ sở có vai trò phối hợp nắm tình hình doanh nghiệp, kịp thời phản ánh những trường hợp chậm đóng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường. Cùng với đó, hai ngành tăng cường tuyên truyền để người sử dụng lao động nhận thức rõ trách nhiệm pháp lý, người lao động biết cách phản ánh khi quyền lợi bị ảnh hưởng.
Phòng Kiểm tra thuộc BHXH tỉnh và đơn vị đầu mối của Công an tỉnh giữ vai trò nòng cốt trong trao đổi thông tin, tài liệu và tham mưu xử lý các vụ việc phức tạp. Hai ngành duy trì đầu mối phối hợp, theo dõi tiến độ xử lý và định kỳ đánh giá kết quả thực hiện Quy chế, kịp thời điều chỉnh giải pháp phù hợp với tình hình thực tế.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông N.V.D., Giám đốc Công ty Cổ phần Phân Hữu Cơ HM Quảng Ngãi, chia sẻ: “Đóng BHXH đầy đủ, đúng quy định vừa là nghĩa vụ pháp lý, vừa là trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo đảm quyền lợi người lao động. Việc tăng cường phối hợp giữa cơ quan BHXH và Công an sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, bảo đảm sự công bằng giữa những doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ và những đơn vị vi phạm”.
Với quyết tâm của lãnh đạo hai ngành, BHXH tỉnh và Công an tỉnh Quảng Ngãi tăng cường phối hợp, chủ động phát hiện, ngăn ngừa và xử lý hành vi trốn đóng BHXH, góp phần nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
