Cảnh báo xuất huyết não ở trẻ em: Đừng chủ quan với đau đầu, nôn ói, co giật

Đau đầu, nôn ói dữ dội – phát hiện dị dạng mạch máu não vỡ

Việc các dấu hiệu ban đầu dễ bị nhầm với bệnh thông thường khiến nhiều trường hợp bệnh nhi bị bỏ lỡ “thời gian vàng” điều trị. Một số ca bệnh vừa được xử trí tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ mới đây tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo cho các bậc phụ huynh.

Bệnh nhi H.V.Đ (sinh năm 2017, ngụ TP. Cần Thơ) được đưa vào viện trong tình trạng đau đầu dữ dội, nôn ói liên tục, mệt lả, giảm tiếp xúc và yếu nửa người. Trước đó, bé hoàn toàn khỏe mạnh và đang sinh hoạt bình thường thì các triệu chứng xuất hiện đột ngột.

Bệnh nhi H.V.Đ qua cơn nguy kịch và nhận được sự hỗ trợ để tiếp tục điều trị.

Kết quả chụp CT mạch máu não cho thấy bệnh nhi bị xuất huyết não do vỡ dị dạng thông động - tĩnh mạch (AVM). Khối máu tụ lớn trên 65ml gây chèn ép nhu mô não, lệch đường giữa và đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Đây là tình huống cấp cứu ngoại thần kinh tối khẩn, đòi hỏi can thiệp ngay lập tức.

Theo ThS.BS.CKI Nguyễn Thị Ngọc Tuyền - Khoa Ngoại tổng hợp Bệnh viện S.I.S Cần Thơ, đau đầu và nôn ói ở trẻ em rất dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa, cảm cúm hoặc nhiễm siêu vi. Tuy nhiên, khi triệu chứng xuất hiện đột ngột, dữ dội, kèm rối loạn tri giác, yếu tay chân hoặc thay đổi hành vi, cần nghĩ ngay đến khả năng tăng áp lực nội sọ do xuất huyết não.

Các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật mở sọ giải áp, lấy máu tụ và xử lý dị dạng mạch máu. Ca mổ đòi hỏi độ chính xác cao do não trẻ em nhạy cảm và nhiều vùng chức năng quan trọng. Rất may, sau can thiệp, tình trạng xuất huyết được kiểm soát, trẻ phục hồi tốt và không ghi nhận biến chứng về thị lực dù vị trí tổn thương nằm ở vùng chẩm – khu vực liên quan đến chức năng nhìn.

Chuyên gia cho biết, dị dạng mạch máu não, đặc biệt là AVM, chiếm tỷ lệ cao trong các nguyên nhân gây xuất huyết não ở trẻ. Dị dạng này tồn tại bẩm sinh nhưng có thể âm thầm nhiều năm cho đến khi vỡ, gây hậu quả nghiêm trọng.

Co giật, rối loạn ngôn ngữ – dấu hiệu u máu thể hang trong não

Trước đó, bệnh nhi L.Q.P. (9 tuổi, ngụ TP. Cần Thơ) nhập viện vì co giật khởi phát ở vùng mắt, lan sang một bên mặt, kèm rối loạn ngôn ngữ. Bé từng được chẩn đoán xuất huyết não tại tuyến trước nhưng chưa xác định được nguyên nhân cụ thể.

Tại Bệnh viện S.I.S Cần Thơ, kết quả chụp mạch máu não không ghi nhận túi phình hay dị dạng mạch máu lớn. Trước diễn tiến phức tạp, các bác sĩ tiếp tục hội chẩn và chỉ định chụp MRI não. Kết quả cho thấy trẻ có u máu thể hang trong não.

BS.CKII Phương Hồng Thọ – Phó khoa Thần kinh Đột quỵ 2 Bệnh viện S.I.S Cần Thơ cho biết, u máu thể hang là dạng bất thường mạch máu bẩm sinh, thành mạch mỏng, dễ vỡ và có thể gây xuất huyết não hoặc động kinh. Khác với u máu ngoài da, tổn thương này nằm sâu trong não, rất khó phát hiện nếu chưa gây triệu chứng, nên thường chỉ được phát hiện khi xảy ra biến cố.

May mắn, vị trí xuất huyết của bệnh nhi nằm ở nhánh mạch máu nhỏ có khả năng tự co để cầm máu nên chưa cần can thiệp phẫu thuật hay can thiệp mạch. Trẻ được điều trị nội khoa tích cực, theo dõi sát và cải thiện rõ rệt sau hơn một tuần.

Theo các bác sĩ, xuất huyết não ở trẻ tuy không phổ biến nhưng thường diễn tiến nhanh, dễ để lại di chứng nặng nề hoặc tử vong nếu chậm trễ. Thời gian gần đây, số ca đột quỵ xuất huyết não có xu hướng gia tăng, không chỉ ở người lớn mà cả trẻ nhỏ.

Vì vậy, phụ huynh cần đặc biệt cảnh giác khi trẻ có các biểu hiện như: đau đầu dữ dội, nôn ói kéo dài, co giật, rối loạn ngôn ngữ, yếu tay chân, mất ý thức hoặc thay đổi hành vi đột ngột. Tuyệt đối không tự điều trị tại nhà hoặc cho rằng chỉ là bệnh thông thường. Khi có nghi ngờ, cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh – đột quỵ để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời, bởi mỗi phút chậm trễ đều có thể làm tăng nguy cơ tổn thương não không hồi phục.

Bên cạnh nỗ lực chuyên môn, trước hoàn cảnh đặc biệt khó khăn của gia đình các bệnh nhi sự, đồng hành của các quỹ từ thiện đã góp phần tiếp thêm cơ hội điều trị cho các em. Các bác sĩ đã chủ động hoàn tất hồ sơ gửi đến Quỹ từ thiện bệnh nhân nghèo bị đột quỵ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Qua đó, Hội Chữa lành Trái tim Việt Nam đã hỗ trợ 30 triệu đồng cho bé L.Q.P. và 50 triệu đồng cho bé H.V.Đ, giúp gia đình các bé trang trải viện phí trong thời điểm nguy nan, thể hiện tinh thần sẻ chia vì sức khỏe cộng đồng.