 |
| Bộ Nội vụ đề xuất giao Chính phủ quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách từng thời kỳ. |
Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024, trong đó đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh thẩm quyền quyết định giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, nhằm tạo cơ sở để mở rộng diện thụ hưởng trong thời gian tới.
Theo Tờ trình của Bộ Nội vụ, dự thảo đưa ra 2 phương án sửa đổi quy định tại khoản 3 Điều 21 của Luật BHXH. Cụ thể:
Phương án thứ nhất đề xuất giữ nguyên quy định hiện hành. Theo đó, việc điều chỉnh giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trên cơ sở đề nghị của Chính phủ.
Phương án thứ hai đề xuất giao Chính phủ quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống đủ 70 tuổi, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách từng thời kỳ. Trường hợp tiếp tục giảm xuống dưới 70 tuổi, Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.
Cũng theo Bộ Nội vụ, theo Luật BHXH năm 2024, công dân từ đủ 75 tuổi trở lên, không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Đối với người từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi, chỉ những trường hợp thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo đồng thời không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng, mới thuộc diện được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Sau khi giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 80 xuống 75 tuổi theo Luật BHXH năm 2024, số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội đã tăng thêm khoảng 500.000 người, nâng tỷ lệ bao phủ lên gần 42% vào năm 2025.
Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn còn khá xa mục tiêu Nghị quyết số 28-NQ/TW đặt ra, đó là đến năm 2030 có khoảng 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, BHXH hằng tháng hoặc trợ cấp hưu trí xã hội.
Trong khi đó, số người mới được giải quyết hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng chỉ tăng khoảng 100.000 người mỗi năm, khiến việc đạt mục tiêu gặp nhiều thách thức nếu không tiếp tục điều chỉnh chính sách.
Vì thế, theo Bộ Nội vụ, việc trao quyền chủ động hơn cho Chính phủ sẽ giúp việc điều chỉnh chính sách được thực hiện kịp thời khi điều kiện kinh tế - xã hội và nguồn lực ngân sách cho phép, thay vì phải chờ quy trình quyết định kéo dài.
Báo cáo thuyết minh dự thảo Luật cho biết, nếu giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70 tuổi, số người thuộc diện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội dự kiến tăng thêm khoảng 1,8 triệu người.
Như vậy, kinh phí thực hiện chính sách này được ước tính khoảng 11.700 tỷ đồng mỗi năm. Song, việc mở rộng đối tượng thụ hưởng sẽ góp phần thực hiện mục tiêu nâng tỷ lệ người cao tuổi có nguồn thu nhập bảo đảm sau tuổi nghỉ hưu theo định hướng của Trung ương.
Liên quan các ý kiến góp ý, Ban soạn thảo đã ghi nhận hai luồng quan điểm. Theo đó, nhiều bộ, ngành, địa phương và cơ quan đề nghị lựa chọn phương án giao Chính phủ quyết định giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi để tăng tính linh hoạt trong điều hành chính sách. Bên cạnh đó, cũng có ý kiến đề nghị giữ nguyên như quy định hiện hành, nhằm bảo đảm việc quyết định chính sách có tác động lớn đến ngân sách nhà nước vẫn thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Về vấn đề này, Bộ Nội vụ cho biết, đã tổng hợp các ý kiến góp ý và trình Chính phủ cả hai phương án, để xem xét trước khi hoàn thiện hồ sơ dự án Luật trình Quốc hội.
