Giải pháp phát triển bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Lào Cai

Hiệu quả từ truyền thông, tư vấn chính sách

Thời gian qua, cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện, BHXH cơ sở Mù Cang Chải đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong công tác phát triển người tham gia trên địa bàn. Thông qua các buổi tư vấn trực tiếp, gần gũi và tận tình của cán bộ BHXH, nhiều người dân đã có thêm thông tin đầy đủ, hiểu rõ hơn về ý nghĩa nhân văn cũng như quyền lợi lâu dài khi tham gia BHXH tự nguyện.

Một trong những trường hợp tiêu biểu là chị Vũ Thị T, người từng sinh sống và làm việc tại Pháp. Sau khi trở về quê hương, chị đã quyết định tham gia BHXH tự nguyện với mức đóng hơn 10 triệu đồng mỗi tháng. Đồng thời, chị lựa chọn đóng trước 5 năm với tổng số tiền hơn 560 triệu đồng – đây là một mức tham gia khá cao đối với hình thức BHXH tự nguyện tại địa phương.

Cán bộ BHXH tư vấn cho chị Vũ Thị T tham gia BHXH tự nguyện.

Chia sẻ về lựa chọn của mình, chị Vũ Thị T cho biết: "Thời gian làm việc ở nước ngoài giúp tôi hiểu rõ hơn giá trị của việc bảo đảm an sinh khi về già. Khi được cán bộ BHXH tư vấn, tôi nhận thấy BHXH tự nguyện là một cách tích lũy lâu dài và an toàn. Dù số tiền đóng mỗi tháng không nhỏ, nhưng đó là khoản dành cho tương lai, để sau này có lương hưu ổn định và yên tâm hơn khi tuổi cao".

Theo BHXH cơ sở Mù Cang Chải, trường hợp của chị Vũ Thị T.. không chỉ góp phần tăng nguồn thu cho quỹ BHXH mà còn là minh chứng sinh động cho hiệu quả của công tác tuyên truyền, tư vấn chính sách BHXH trên địa bàn. Tính đến nay, BHXH cơ sở Mù Cang Chải đang quản lý 975 người tham gia BHXH tự nguyện. Điều này cũng minh chứng cho sự chuyển biến trong nhận thức và niềm tin ngày càng lớn của người dân đối với chính sách BHXH - điểm tựa an sinh bền vững cho cuộc sống hôm nay và tương lai.

Còn tại xã Tả Van, trong khuôn khổ Lễ hội Roóng Poọc (Hội xuống đồng), BHXH cơ sở Sa Pa đã tổ chức gian hàng tuyên truyền, tư vấn và giải đáp chính sách BHXH, BHYT cho người dân tham dự lễ hội. Theo BHXH cơ sở Sa Pa, đây là một trong những sự kiện văn hóa lớn nhất đầu năm của đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn xã. Tại lễ hội, bên cạnh các hoạt động văn hóa truyền thống, các trò chơi dân gian sôi nổi và những gian hàng giới thiệu sản phẩm đặc trưng của địa phương, gian hàng tư vấn, tuyên truyền và giải đáp chính sách BHXH, BHYT do BHXH cơ sở Sa Pa tổ chức cũng thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân. Hoạt động nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền trực tiếp, tư vấn, hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin chính sách; qua đó góp phần mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT trên địa bàn, hướng tới mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT tại Lễ hội Roóng Poọc.

Cán bộ BHXH đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực như: trưng bày, cấp phát tài liệu, ấn phẩm truyền thông; giới thiệu các biểu minh họa về mức đóng, quyền lợi khi tham gia; sử dụng loa phát thanh di động để tuyên truyền; đồng thời hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng VNeID để thuận tiện trong quá trình tiếp cận các dịch vụ công. Kết quả, đã có hơn 40 lượt người dân được cán bộ BHXH tư vấn, giải đáp trực tiếp các nội dung liên quan đến chính sách BHXH, BHYT tại gian hàng.

Tương tự, tại Lễ hội Đền Phúc Khánh, xã Bảo Yên, tỉnh Lào Cai, BHXH cơ sở Bảo Yên đã tổ chức gian hàng tư vấn, giải đáp chính sách BHXH, BHYT nhằm tuyên truyền, phổ biến chính sách an sinh đến đông đảo người dân và du khách tham gia Lễ hội. Tại gian hàng, cán bộ BHXH đã trực tiếp tuyên truyền những điểm mới của Luật BHXH, Luật BHYT; quyền và lợi ích thiết thực của người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình; mức thu nhập làm căn cứ đóng và phương thức tham gia BHXH tự nguyện. Đồng thời, hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng VssID – Bảo hiểm xã hội số để tra cứu quá trình tham gia, thụ hưởng chính sách; tiếp nhận và giải đáp nhiều thắc mắc liên quan đến thủ tục, chế độ BHXH, BHYT. Kết quả, trong buổi sáng của Lễ hội, gian hàng đã tư vấn, hỗ trợ cho hơn 90 lượt người dân; trong đó có 28 người tham gia BHXH tự nguyện và 54 người tham gia BHYT hộ gia đình ngay tại gian hàng.

Nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách BHXH

Nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách BHXH, bảo hiểm thất nghiệp, vừa qua, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Chỉ thị số 17-CT/TU ngày 11/3/2026 về tăng cường lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện chính sách BHXH trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, Chỉ thị nêu rõ trong những năm qua, các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về BHXH và đạt được nhiều kết quả tích cực. Nhận thức của các cấp, các ngành và Nhân dân về vai trò, ý nghĩa của chính sách BHXH ngày càng được nâng lên. Đến hết năm 2025, tỷ lệ người tham gia BHXH toàn tỉnh đạt 26,21% so với lực lượng lao động trong độ tuổi, trong đó BHXH bắt buộc chiếm 17,06%, BHXH tự nguyện chiếm 9,15%; tỷ lệ tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đạt 14,84%. Việc giải quyết, chi trả các chế độ, chính sách BHXH, BHTN được thực hiện kịp thời, đúng quy định, góp phần quan trọng bảo đảm an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh.

Để công tác thực hiện chính sách BHXH, BHTN trên địa bàn thực chất, hiệu quả, Chỉ thị yêu cầu các cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả chính sách BHXH; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, người lao động và người sử dụng lao động về quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia BHXH, BHTN; phát triển diện bao phủ BHXH, hướng tới mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Thực hiện Chỉ thị của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Đảng ủy UBND tỉnh đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh và các tổ chức đảng trực thuộc khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị, hoàn thành trước ngày 31/3/2026. Đồng thời, chỉ đạo các sở, ban, ngành và địa phương cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp phát triển người tham gia BHXH trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm; tăng cường công tác quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về BHXH, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện.

BHXH tỉnh Lào Cai cũng đã xây dựng kịch bản, giải pháp cụ thể cho công tác thu và phát triển người tham gia BHXH, BHYT nhằm hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2026. Theo đó, cả hệ thống chính trị, BHXH tỉnh Lào Cai đã thống nhất từ chủ trương đến hành động, quyết liệt triển khai đồng bộ, linh hoạt các giải pháp đôn đốc thu và phát triển người tham gia BHXH, BHYT. Đồng thời, đơn vị tích cực tham mưu với Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo trong lĩnh vực BHXH, BHYT; kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT các cấp; chủ động xây dựng kịch bản phù hợp với đặc điểm, tình hình của từng địa bàn.

Bên cạnh đó, BHXH tỉnh tiếp tục rà soát, đề xuất tỉnh huy động nguồn ngân sách địa phương để hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện, hỗ trợ tham gia BHYT đối với nhóm người dân tộc thiểu số tại các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới, các nhóm yếu thế… Qua đó góp phần quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu BHXH, BHYT toàn dân theo tinh thần các nghị quyết của Đảng, nghị quyết của HĐND tỉnh cũng như các chỉ tiêu được UBND tỉnh và BHXH Việt Nam giao.

Triển khai kịch bản thu và phát triển người tham gia BHXH, BHYT năm 2026, BHXH tỉnh yêu cầu các đơn vị trực thuộc và BHXH cơ sở khẩn trương tổ chức thực hiện. Trên cơ sở chỉ tiêu được giao, các đơn vị chủ động phối hợp với các tổ chức dịch vụ thu, tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng để triển khai các giải pháp phát triển người tham gia trên địa bàn; chú trọng nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả; đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin và ý thức chấp hành pháp luật của người dân, doanh nghiệp đối với chính sách BHXH, BHYT.

Đồng thời, BHXH tỉnh phát động phong trào thi đua trong công tác thu và giảm số tiền chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN, qua đó kịp thời động viên, khích lệ các tổ chức, cá nhân có nhiều thành tích, sáng kiến trong thực hiện nhiệm vụ.