Quảng Ngãi: Gắn sinh kế với an sinh, mở rộng “lưới đỡ” cho phụ nữ vùng biên

Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” năm 2026, do BHXH tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức.

Đồng hành cùng phụ nữ biên cương

Trong khuôn khổ chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” năm 2026, BHXH tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức 5 điểm tuyên truyền dọc tuyến biên giới phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, thu hút gần 400 nữ hội viên tham gia. Hành trình này không chỉ là những buổi phổ biến chính sách, mà còn là dịp để lắng nghe thực tế đời sống, từ đó tìm ra cách tiếp cận phù hợp hơn với từng địa bàn.

Qua các điểm đến, một điểm chung dễ nhận thấy là nhận thức của người dân về BHXH tự nguyện đã có sự chuyển biến tích cực, đặc biệt sau khi Luật BHXH năm 2024 có hiệu lực. Mỗi điểm đến là một lát cắt khác nhau, nhưng cùng phản ánh một thực tế: người dân bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến BHXH tự nguyện, nhất là sau khi Luật BHXH năm 2024 có hiệu lực.

Tại xã Ya Ly và xã Mô Rai, không khí thảo luận sôi nổi cùng sự trân trọng của người dân địa phương đã tiếp thêm động lực cho những người làm công tác tuyên truyền gắn bó hơn với vùng biên, cùng bà con tìm ra những cách làm phù hợp.

Phụ nữ biên cương thể hiện vai trò quan trọng trong gia đình, cộng đồng.

Trong khi đó, tại xã Ia Chim – nơi có nhiều diện tích cao su, cà phê – lực lượng công nhân tham gia BHXH bắt buộc khá ổn định. Tuy nhiên, phía sau vẫn còn những khoảng trống là nhiều lao động tự do, làm theo mùa vụ. Nếu không có cách tiếp cận phù hợp, nhóm này dễ đứng ngoài “lưới an sinh”.

Tại cơ sở, hiệu ứng lan tỏa chính sách đang hình thành theo cách rất tự nhiên, thông qua chính cộng đồng dân cư. Chị Y Hải (xã Rờ Kơi) chia sẻ thực tế: “Trong thôn, chỉ cần có người tham gia BHXH thì người khác sẽ tham gia theo”.

Ở những vùng đồng bào dân tộc thiểu số, niềm tin không đến từ khẩu hiệu, mà đến từ những người quen biết, từ những tấm gương cụ thể ngay trong buôn làng. Thực tế này cho thấy, nếu chỉ dừng lại ở tuyên truyền một chiều, chính sách khó có thể đi sâu.

Tuy vậy, rào cản lớn nhất vẫn nằm ở sinh kế. Với nhiều hộ gia đình, việc đảm bảo thu nhập trước mắt vẫn là ưu tiên hàng đầu, trong khi BHXH tự nguyện lại là câu chuyện dài hạn. Nếu không giải quyết được bài toán kinh tế, việc khuyến khích tham gia BHXH sẽ khó bền vững.

Từ yêu cầu đó, một hướng đi mới đang dần được định hình: lồng ghép chính sách an sinh vào các mô hình phát triển sinh kế. Khi người dân có thu nhập ổn định, họ sẽ có điều kiện và động lực để tham gia BHXH như một hình thức tích lũy cho tương lai.

Trồng cà phê xứ lạnh – an sinh vững bền

Mô hình “Trồng cà phê xứ lạnh – an sinh vững bền” tại thôn Đăk Nhoong, xã Đăk Plô là một minh chứng cụ thể cho cách tiếp cận trên. Được ra mắt ngày 15/4/2026 với sự tham gia của 30 hội viên phụ nữ, mô hình không chỉ hướng đến mục tiêu tăng thu nhập, mà còn xây dựng lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền, vận động tham gia BHXH tự nguyện.

Điểm đáng chú ý là mô hình được thiết kế theo hướng kép với sinh kế đi cùng an sinh. Ngay từ giai đoạn đầu, các hội viên đã được hỗ trợ 1.500 cây giống cà phê xứ lạnh, đồng thời 10 phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn được trao sinh kế với mức hỗ trợ 3 triệu đồng/người. Những hỗ trợ này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn tạo động lực ban đầu để hình thành một cộng đồng cùng tham gia, cùng thay đổi.

Mô hình “Trồng cà phê xứ lạnh – an sinh vững bền” tại thôn Đăk Nhoong.

Bà Võ Thị Anh Trâm, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Ngãi, nhấn mạnh ý nghĩa lâu dài của mô hình: “Mô hình không chỉ nhằm nâng cao thu nhập, mà cần gắn với định hướng lâu dài. Khi sinh kế được tạo lập, việc tham gia BHXH chính là cách để chị em chủ động xây dựng điểm tựa cho mai sau”.

Thực tế bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt. Trong số 30 hội viên tham gia mô hình, đã có 14 người đăng ký tham gia BHXH tự nguyện. Con số này tuy chưa lớn, nhưng phản ánh sự chuyển biến quan trọng: từ nhận thức sang hành động. Khi người dân có nguồn thu ổn định hơn, việc dành một phần để tích lũy cho tương lai trở nên khả thi.

Ở góc độ cơ quan BHXH, ông Trịnh Quang Nghĩa, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ngãi chia sẻ: “Điều chúng tôi mong muốn là mỗi hội viên phụ nữ, từ mô hình này, từng bước hình thành thói quen tích lũy để tham gia BHXH tự nguyện, tạo chỗ dựa cho mình khi về già”.

Theo ông Nghĩa, khi chính sách được lồng ghép vào các mô hình sinh kế, hiệu quả không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin, mà còn chuyển hóa thành hành động cụ thể. Mỗi hội viên tham gia không chỉ là người thụ hưởng, mà còn trở thành cầu nối lan tỏa chính sách đến cộng đồng xung quanh.

Có thể thấy, việc gắn sinh kế với an sinh đã tạo ra sự thay đổi về chất trong công tác tuyên truyền. Thay vì chỉ vận động, thuyết phục, cách làm mới giúp người dân “thấy được, làm được và tin được”. Từ đó, BHXH tự nguyện không còn là khái niệm xa vời, mà dần trở thành một phần trong kế hoạch cuộc sống của mỗi gia đình.

Những cây cà phê xứ lạnh hôm nay còn non, cần thời gian để sinh trưởng và cho thu hoạch. Nhưng ngay từ lúc này, một “hạt giống” khác cũng đã được gieo xuống – đó là ý thức chủ động tham gia an sinh của người dân. Khi những "hạt giống" này bén rễ và lan tỏa, sẽ tạo nên nền tảng bền vững cho sự phát triển lâu dài.

Hành trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” năm 2026 không dừng lại ở những điểm đã đi qua, mà đang mở ra một hướng tiếp cận rõ hơn: bắt đầu từ những mô hình được hình thành, nơi mỗi hội viên tham gia trở thành hạt nhân, vừa tạo sinh kế, vừa là cầu nối để BHXH tự nguyện mở rộng trong cộng đồng.