 |
| BHTN không còn là lựa chọn bổ sung, mà đang dần trở thành một trụ cột của quan hệ việc làm trong giai đoạn mới. |
“Phao cứu sinh” giúp người lao động vượt qua biến động của thị trường
Trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động, BHTN tại Quảng Ngãi trở thành điểm tựa thiết yếu, giúp người lao động không bị “rơi tự do” khi gián đoạn việc làm.
Năm 2025, toàn tỉnh có 171.523 người tham gia BHTN, đạt 97,45% chỉ tiêu và chiếm 19,02% lực lượng lao động trong độ tuổi. Từ những con số này có thể thấy, chính sách không còn là lựa chọn bổ sung, mà đang dần trở thành một trụ cột của quan hệ việc làm trong giai đoạn mới.
Ở khía cạnh chi trả, 9.478 người được hưởng trợ cấp thất nghiệp, với tổng kinh phí trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ học nghề khoảng 182,7 tỷ đồng. Đây không chỉ là những khoản hỗ trợ tài chính, mà còn là “nốt lặng cần thiết” để người lao động ổn định tâm lý, chuẩn bị cho hành trình quay trở lại thị trường lao động.
Ông Nguyễn Nguyên Phường, Phó Trưởng phòng Chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH), BHXH tỉnh Quảng Ngãi, nhận định: “BHTN là điểm tựa giúp người lao động vượt qua giai đoạn khó khăn trước mắt, qua đó góp phần giữ ổn định xã hội. Khi thu nhập không bị gián đoạn đột ngột, thị trường lao động cũng hạn chế được những biến động lớn.”
Trường hợp anh Lê Anh Ch. (sinh năm 1991), từng làm việc tại Công ty TNHH Doosan Enerbility Việt Nam, là một ví dụ. Khoản trợ cấp thất nghiệp giúp anh duy trì sinh hoạt trong thời gian gián đoạn việc làm, đồng thời tạo “khoảng đệm” để lựa chọn công việc phù hợp hơn tại Công ty Cổ phần NAST.
“Tôi không bị áp lực phải đi làm ngay bằng mọi giá. Nhờ được giới thiệu việc làm, tôi tìm được một công việc phù hợp hơn. Nếu không có BHTN, có lẽ tôi đã chọn đại một việc gì đó để sống qua ngày,” anh Ch. chia sẻ.
Từ những trường hợp cụ thể, có thể thấy BHTN không chỉ là điểm dừng, mà còn là điểm khởi đầu cho hành trình quay trở lại thị trường lao động một cách chủ động và có lựa chọn.
Từ chi trả đến kết nối, dòng chảy việc làm được kích hoạt
Trong bức tranh BHTN tại Quảng Ngãi, điểm đáng chú ý không nằm ở quy mô chi trả, mà ở sự chuyển dịch trọng tâm sang kết nối và tái hòa nhập thị trường lao động.
Năm 2025, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh đã thực hiện 35.045 lượt tư vấn, trong đó 6.004 người được giới thiệu việc làm cụ thể. Thông qua 23 phiên giao dịch việc làm lưu động, cơ hội việc làm được đưa đến gần hơn với người lao động, đặc biệt ở khu vực nông thôn. Từ các phiên kết nối này, hơn 7.460 lao động đã được các doanh nghiệp trên địa bàn tuyển dụng, góp phần khơi thông dòng chảy cung – cầu lao động.
 |
| BHTN chuyển dịch trọng tâm sang kết nối và tái hòa nhập thị trường lao động. |
Ông Võ Duy Yên, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Quảng Ngãi, nhấn mạnh: “Giải quyết trợ cấp không phải là đích đến, mà chỉ là điểm khởi đầu. Điều quan trọng là giúp người lao động sớm quay lại thị trường lao động. Vì vậy, tư vấn và kết nối việc làm được triển khai ngay từ khi tiếp nhận hồ sơ.”
Những con số này cho thấy dòng chảy lao động không bị gián đoạn, mà được duy trì và nối lại thông qua hệ thống dịch vụ việc làm.
Tuy nhiên, một khoảng trống lớn vẫn hiện hữu. Năm 2025, chỉ có 52 người được hỗ trợ học nghề – con số quá nhỏ so với 9.478 người hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trong khi đó, yêu cầu của thị trường lao động ngày càng cao, đòi hỏi người lao động phải có kỹ năng mới để thích ứng.
Ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, lao động phổ thông vẫn chiếm tỷ lệ lớn. Với nhóm này, nếu chỉ nhận trợ cấp rồi quay lại thị trường với kỹ năng cũ, nguy cơ tái thất nghiệp là rất cao. Ngược lại, khi được hỗ trợ học nghề, họ có cơ hội tiếp cận những công việc ổn định hơn, phù hợp với xu hướng chuyển dịch cơ cấu lao động.
Đặc biệt tại khu vực miền núi, nơi phần lớn người dân sống dựa vào sản xuất nông nghiệp, áp lực về dân số tăng trong khi quỹ đất canh tác ngày càng thu hẹp đang đặt ra yêu cầu chuyển đổi sinh kế. Trong bối cảnh đó, việc người lao động có một nghề trong tay sau khi hưởng BHTN không chỉ là giải pháp cá nhân, mà còn là hướng đi phù hợp với quá trình mở rộng không gian phát triển sau tái cấu trúc theo mô hình hành chính mới.
Những tín hiệu từ đầu năm 2026 cho thấy nhịp kết nối việc làm tiếp tục được duy trì, với 1.608 lượt người được tư vấn và gần 240 người được giới thiệu việc làm chỉ trong nửa đầu tháng 3. BHTN đang dần chuyển từ “điểm dừng” sang “điểm trung chuyển” của thị trường lao động.
Từ an sinh đến điều tiết thị trường lao động
Sự chuyển động của BHTN tại Quảng Ngãi phản ánh xu hướng nâng cấp chính sách từ hỗ trợ thụ động sang công cụ điều tiết thị trường lao động.
Luật Việc làm 2025 tạo nền tảng cho quá trình này, với trọng tâm mở rộng diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp tới người lao động có quan hệ việc làm, đồng thời nâng cao kỹ năng và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong tổ chức thực hiện.
 |
| Hạ tầng số và khả năng chia sẻ dữ liệu cần tiếp tục hoàn thiện. |
Tại Quảng Ngãi, chuyển động ấy đã hiện diện trong từng khâu thực thi. Từ vận hành quy trình “một cửa” chuyên sâu, ứng dụng công nghệ trong phục vụ người lao động, đến sự chủ động phối hợp giữa Trung tâm Dịch vụ việc làm và cơ quan bảo hiểm xã hội trong đối chiếu, xác minh thông tin, tất cả đang góp phần hình thành một hệ sinh thái BHTN vận hành linh hoạt và ngày càng tiệm cận với logic của thị trường lao động hiện đại.
Dù vậy, để BHTN thực sự trở thành công cụ điều tiết, vẫn còn những khoảng trống cần được lấp đầy. Tỷ lệ tham gia hiện mới đạt 19,02% lực lượng lao động trong độ tuổi. Công tác hỗ trợ học nghề còn hạn chế. Hạ tầng số và khả năng chia sẻ dữ liệu cần tiếp tục hoàn thiện.
Trong một thị trường lao động biến động nhanh, giá trị của chính sách không nằm ở số tiền đã chi, mà ở tốc độ và chất lượng tái hòa nhập của người lao động.
BHTN tại Quảng Ngãi đang đứng trước một bước chuyển quan trọng. Khi chính sách không chỉ “giữ” người lao động trong lúc khó khăn, mà còn “dẫn lối” họ trở lại thị trường với năng lực tốt hơn, BHTN đã vượt ra khỏi vai trò an sinh thuần túy để trở thành một công cụ phát triển.
Ở điểm chuyển ấy, thước đo của chính sách không còn là chi trả, mà là khả năng kích hoạt lại dòng chảy việc làm.
