 |
| Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 2 Quảng ninh ký Quy chế phối hợp với BHXH Cơ sở Quảng Yên và BHXH Cơ sở Uông Bí. |
Thực trạng đáng lo ngại từ nợ bảo hiểm
Theo BHXH tỉnh Quảng Ninh, tính đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh còn 433 đơn vị chậm đóng, trốn đóng BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiếp (BHTN) trên 3 tháng với số tiền từ 10 triệu đồng trở lên. Tổng số nợ hơn 96,2 tỷ đồng, chưa bao gồm các đơn vị đã giải thể, phá sản hoặc ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh. Đây là con số đáng lo ngại bởi quyền lợi về khám chữa bệnh, thai sản, ốm đau, thất nghiệp và hưu trí của hàng nghìn lao động đều bị ảnh hưởng.
Riêng danh sách các đơn vị được BHXH tỉnh công khai gần đây có 40 doanh nghiệp chậm, trốn đóng bảo hiểm với tổng số tiền lên tới hàng chục tỷ đồng. Trong đó, doanh nghiệp có số nợ lớn nhất hơn 20 tỷ đồng, liên quan quyền lợi của gần 250 người lao động. Việc công khai danh sách được xem là giải pháp tạo sức ép xã hội, thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với người lao động.
Theo ông Nguyễn Huy Thông, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ninh, việc các doanh nghiệp chậm, trốn đóng BHXH gây rất nhiều hệ lụy. Trước mắt, quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng trực tiếp khi không được giải quyết kịp thời các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp hoặc hưu trí. Về lâu dài, tình trạng này còn làm gia tăng nguy cơ mất an sinh xã hội, ảnh hưởng đến tính bền vững của quỹ bảo hiểm và môi trường lao động lành mạnh.
Để đảm bảo quyền lợi cho người lao động và nâng cao hiệu quả quản lý chính sách, thời gian qua, BHXH tỉnh Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Đặc biệt, đơn vị đang tiếp tục phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân và các cơ quan liên quan rà soát, củng cố hồ sơ các doanh nghiệp chậm, trốn đóng bảo hiểm để chuyển sang Viện Kiểm sát xem xét khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.
“Việc triển khai cơ chế khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh trong xử lý các doanh nghiệp cố tình chậm, trốn đóng BHXH. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tính nghiêm minh của pháp luật, tăng sức răn đe đối với các hành vi vi phạm, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, góp phần xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh tuân thủ pháp luật và bảo đảm an sinh xã hội bền vững”, ông Nguyễn Huy Thông chia sẻ.
Tăng chế tài với doanh nghiệp vi phạm
Hiệu quả phối hợp giữa ngành Kiểm sát và cơ quan BHXH đã được khẳng định qua thực tiễn xử lý các vụ việc vi phạm về bảo hiểm. Thời gian qua, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 2 Quảng Ninh và BHXH cơ sở Quảng Yên đã phối hợp giải quyết 5 vụ việc tố tụng công ích liên quan đến 5 doanh nghiệp chậm, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN, truy thu vào quỹ BHXH tổng số tiền 261.347.302 đồng. Kết quả này góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động, đồng thời tạo nền tảng để mở rộng các giải pháp phối hợp trong giai đoạn tiếp theo.
Tiếp nối những kết quả đã đạt được và tăng cường hiệu quả xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo hiểm, mới đây Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 2 đã ký Quy chế phối hợp với BHXH cơ sở Quảng Yên và BHXH cơ sở Uông Bí. Quy chế thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên trong trao đổi thông tin, chuyển giao hồ sơ, xác minh vụ việc và xử lý các hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN; gian lận, giả mạo hồ sơ để hưởng chế độ bảo hiểm; sử dụng trái phép quỹ bảo hiểm cùng các hành vi có dấu hiệu tội phạm theo các Điều 214, 215 và 216 Bộ luật Hình sự.
Theo ông Nguyễn Quốc An, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 2 Quảng Ninh, quy chế phối hợp là cơ sở quan trọng để các cơ quan phát huy vai trò của từng ngành trong phát hiện, xử lý vi phạm, đồng thời triển khai hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện Kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công.
“Khi cơ chế phối hợp được vận hành đồng bộ, việc trao đổi thông tin, thu thập chứng cứ và hoàn thiện hồ sơ sẽ được thực hiện nhanh chóng, tạo điều kiện lựa chọn, xử lý dứt điểm các vụ việc chậm, trốn đóng bảo hiểm kéo dài, ảnh hưởng đến nhiều người lao động”, ông An nhấn mạnh.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Bích Hồng, Giám đốc BHXH cơ sở Quảng Yên, cho rằng công tác thu hồi nợ bảo hiểm vẫn gặp nhiều trở ngại khi một số doanh nghiệp cố tình chây ì hoặc gặp khó khăn về tài chính. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường phối hợp với Viện Kiểm sát sẽ giúp các vụ việc có dấu hiệu vi phạm được phát hiện, xác minh và xử lý kịp thời, qua đó nâng cao hiệu quả bảo vệ quỹ bảo hiểm và quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
Cùng quan điểm, ông Lý Kim Sơn, Giám đốc BHXH cơ sở Uông Bí, nhận định yêu cầu phối hợp liên ngành ngày càng trở nên cấp thiết trước diễn biến phức tạp của tình trạng chậm, trốn đóng bảo hiểm. Việc thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin, thống nhất quy trình xử lý giữa các cơ quan sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, tăng tính răn đe đối với doanh nghiệp vi phạm, đồng thời bảo đảm việc thực hiện đầy đủ các chính sách an sinh xã hội trên địa bàn.
Theo lãnh đạo BHXH tỉnh Quảng Ninh, thời gian tới, cơ quan BHXH sẽ tiếp tục định kỳ cung cấp danh sách các đơn vị chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm để Viện Kiểm sát theo dõi, đánh giá mức độ vi phạm, thống nhất biện pháp xử lý. Song song với đó là tăng cường tuyên truyền, đối thoại với doanh nghiệp, hạn chế phát sinh nợ mới và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về bảo hiểm.
